Công trình được định hình từ ý tưởng tạo nên một không gian sống cởi mở, nơi ranh giới giữa bên trong và bên ngoài gần như được xóa bỏ. Kiến trúc, cây xanh, ánh sáng và sự thay đổi cao độ được tổ chức đan xen, tạo cảm giác như con người đang sinh hoạt giữa một khu vườn tự nhiên thay vì trong một ngôi nhà phố thông thường. Các tầng cao thấp khác nhau mô phỏng địa hình tự nhiên, đồng thời tạo nên nhịp điệu chuyển động đa dạng cho đời sống hằng ngày dưới một mái che rộng lớn.
Địa điểm: TP.HCM
Kiến trúc sư: CTA | Creative Architects
Diện tích: 118 m²
Năm: 2025
Ảnh: Hiroyuki Oki
Đưa thiên nhiên trở thành một phần của không gian sống
Một trong những định hướng quan trọng của công trình là đưa cây xanh trực tiếp vào cấu trúc sinh hoạt. Ngôi nhà được phát triển như một phần mở rộng của nơi ở hiện hữu, đóng vai trò như một không gian sống bổ sung cho gia chủ.
Khu đất mang đặc trưng của một lô nhà phố đô thị điển hình với diện tích hạn chế và chỉ có một mặt tiếp giáp đường. Trong điều kiện đó, bài toán đặt ra là làm thế nào để tăng tối đa diện tích cây xanh mà vẫn đảm bảo đủ không gian sinh hoạt.
Thay vì chia nhỏ công trình bằng hệ thống tường và vách ngăn cố định, nhóm kiến trúc sư tổ chức cây xanh thành nhiều lớp trải dài từ trước ra sau. Các mảng thực vật được bố trí xen kẽ giữa những khu vực chức năng, giúp cảnh quan trở thành một thành phần cấu thành không gian thay vì chỉ đóng vai trò trang trí.
Ba khoảng xanh tổ chức lại toàn bộ mặt bằng
Mặt bằng công trình được hình thành từ ba khoảng xanh lớn, bố trí xen kẽ với hai khu vực sinh hoạt chính theo chiều dọc của khu đất. Cách sắp xếp này giúp thiên nhiên xuất hiện liên tục trong tầm nhìn, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các khu vực trong nhà.
Ở công trình, cây xanh không chỉ mang lại giá trị cảnh quan mà còn đảm nhận chức năng phân chia không gian. Khi kết hợp cùng sự thay đổi cao độ sàn, các khoảng vườn trở thành những “vách ngăn mềm”, giúp xác định hai nhóm chức năng chính.
Phía sau là khu vực mang tính tĩnh với không gian làm việc và bể sục, trong khi phía trước tập trung những hoạt động năng động hơn như phòng khách và bếp. Nhờ đó, sự riêng tư và tính kết nối được cân bằng mà không cần phụ thuộc vào những bức tường kín.
Ngôi nhà không sử dụng cửa ngăn cách trước và sau
Một điểm đặc biệt trong thiết kế là công trình gần như hoàn toàn không có cửa ngăn cách giữa không gian sống với thiên nhiên. Hệ thống hàng rào bao quanh bốn phía đảm nhiệm yêu cầu về an ninh và riêng tư, trong khi phần lõi sinh hoạt được mở rộng tối đa.
Thay cho những cánh cửa truyền thống, ranh giới giữa ngôi nhà và môi trường bên ngoài được xác lập bằng các yếu tố cảnh quan. Phía trước là mặt nước, phía sau là khu vườn xanh, tạo thành lớp chuyển tiếp tự nhiên giữa không gian ở và khu vực đô thị.
Một hệ mái cong lớn vươn dài về cả phía trước lẫn phía sau, tạo lớp che chắn cho các khu vực sinh hoạt bên dưới trước tác động trực tiếp của nắng và thời tiết. Lối vào được tạo nên từ những phiến đá bắc qua mặt nước, kết hợp với cầu thang dẫn xuống sân sau.
Nhờ cách tổ chức này, người sử dụng có thể di chuyển giữa các khu vực mà không bị giới hạn bởi những lớp cửa hay vách ngăn cứng. Thiên nhiên vì thế trở thành một phần trực tiếp của trải nghiệm kiến trúc.
Các phòng ngủ và khu vệ sinh được bố trí kín đáo về một phía của công trình. Cách sắp xếp này vừa đảm bảo tính riêng tư, vừa giữ cho hệ thống khoảng xanh ở trung tâm được liên tục. Ở phía ngoài cùng, tường đá chắc chắn kết hợp hệ thống an ninh tạo nên lớp ranh giới bảo vệ công trình khỏi không gian đường phố.
Mái cong tạo vùng bóng mát rộng lớn
Hệ mái là một trong những yếu tố định hình rõ nét hình thức của công trình. Thay vì sử dụng một khối mái nặng nề, kiến trúc sư lựa chọn cấu trúc nhẹ với đường cong mềm mại nhằm giảm cảm giác đồ sộ và tạo nên một vùng bóng râm lớn cho không gian sống.
Đường cong của mái không cố định mà thay đổi theo từng khu vực, tạo nên những chuyển tiếp linh hoạt giữa các khoảng không gian. Bên dưới, trần gỗ mang vẻ mộc mạc kết hợp với ánh sáng tự nhiên xuyên qua hệ lam kim loại phía trên.
Sự kết hợp giữa ánh sáng, bóng đổ, vật liệu gỗ và hình thái mái khiến không gian gợi liên tưởng đến một hang động tự nhiên, nhưng thay vì tối và kín, nơi đây luôn có những lớp ánh sáng chuyển động nhẹ nhàng trong suốt ngày.
Cao độ sàn tạo nên hành trình khám phá
Sự thay đổi cao độ là một giải pháp quan trọng giúp công trình tạo ra trải nghiệm khác biệt. Các mặt sàn không được duy trì ở một cao độ đồng nhất mà liên tục chuyển tiếp giữa bên trong, bên ngoài và các khu vực chức năng.
Nhờ đó, việc di chuyển trong nhà trở thành một hành trình khám phá thay vì đơn thuần là đi từ phòng này sang phòng khác. Những khoảng sàn cao thấp đan xen cùng cây xanh khiến người sử dụng có cảm giác đang bước qua một khu vườn với nhiều địa hình khác nhau.
Tại hành lang và bên trong các phòng, hệ sàn so le cũng tạo thêm những góc nhìn mới. Từ các cao độ khác nhau, người ở có thể quan sát những hàng cây vươn lên dọc theo các bậc, qua đó cảm nhận rõ hơn chiều cao và sự phát triển của cảnh quan.
Tận dụng gió và ánh sáng tự nhiên
Không gian bên trong được thiết kế theo hướng mở, ưu tiên ánh sáng tự nhiên và khả năng thông gió. Trước khi đi vào khu vực sinh hoạt, luồng không khí nóng được làm dịu khi đi qua chuỗi cảnh quan gồm khu vườn phía trước, mặt nước và sân sau.
Phần mái lớn với cao độ thấp tạo bóng mát cho không gian bên dưới, đồng thời hỗ trợ dẫn gió vào bên trong. Giải pháp này giúp giảm cảm giác nóng bức và tăng sự thoải mái cho người sử dụng trong điều kiện khí hậu đô thị.
Tại trung tâm công trình, một giếng trời kính hình chữ nhật được bố trí để đưa ánh sáng xuống khu vực lõi. Phía dưới giếng trời là hệ lam chắn hình chữ Z, vừa điều tiết ánh sáng vừa hỗ trợ đưa khí nóng thoát lên phía trên.
Một lớp lưới kim loại được đặt bên dưới giếng trời có nhiệm vụ kiểm soát lượng bức xạ mặt trời trực tiếp đi vào không gian. Đồng thời, lớp lưới vẫn cho phép lượng ánh sáng cần thiết xuyên qua để hỗ trợ sự phát triển của cây xanh bên trong.
Khi ánh nắng đi qua các lớp vật liệu, những mảng sáng tối và bóng đổ thay đổi theo thời gian, tạo nên hiệu ứng thị giác sinh động trên sàn và bề mặt kiến trúc. Ánh sáng vì vậy không chỉ phục vụ công năng mà còn trở thành một phần của trải nghiệm không gian.
Vật liệu mộc tạo sự kết nối với tự nhiên
Ngôn ngữ vật liệu của công trình được xây dựng trên bảng màu trầm, nhẹ và gần gũi. Những chất liệu có vẻ đẹp nguyên bản như gạch lộ, gỗ tự nhiên và đá được sử dụng xuyên suốt, tạo nên cảm giác giản dị nhưng vẫn có chiều sâu.
Các vật liệu mộc không chỉ tạo sự ấm áp cho nội thất mà còn giúp kết nối trực tiếp với hệ thống cây xanh, mặt nước và cảnh quan bên ngoài. Khi không có sự tương phản quá mạnh giữa vật liệu nội thất và thiên nhiên, ranh giới giữa không gian trong nhà và ngoài trời tiếp tục được thu hẹp.
Toàn bộ công trình vì thế hướng đến một trải nghiệm sống cân bằng: vẫn đảm bảo tiện nghi của một ngôi nhà hiện đại nhưng đồng thời duy trì sự gần gũi với cây xanh, ánh sáng, gió và vật liệu tự nhiên. Đây cũng chính là giá trị nổi bật của công trình khi biến một khu đất nhà phố hạn chế thành một không gian sống giàu tính kết nối với thiên nhiên.