New York đang triển khai chiến lược mở rộng mảng xanh đô thị như một giải pháp trọng tâm để đối phó với tình trạng nắng nóng ngày càng gay gắt do biến đổi khí hậu.
Cây xanh được xem là “lá chắn tự nhiên” giúp hạ nhiệt đô thị. Những khu vực có mật độ cây cao thường có nhiệt độ thấp hơn rõ rệt, đồng thời góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm nguy cơ ngập úng nhờ khả năng giữ và thấm nước mưa tốt hơn.
Theo Hội đồng Biến đổi Khí hậu thành phố, đến khoảng thập niên 2040, nhiệt độ tại New York có thể tăng thêm khoảng 3-6°C nếu xu hướng khí hậu cực đoan tiếp diễn. Hiện tượng nắng nóng cũng đang gây ra hơn 500 ca tử vong mỗi năm, trong đó các cộng đồng dễ tổn thương, đặc biệt là người da màu, chịu tác động nặng nề hơn.
Trong bối cảnh đó, chính quyền thành phố đặt mục tiêu đến năm 2040 nâng tỷ lệ che phủ tán cây lên 30% toàn đô thị. Chiến lược ưu tiên tập trung vào những khu vực có nguy cơ nhiệt cao nhất nhằm giảm chênh lệch môi trường sống giữa các khu dân cư.
Đại diện Sở Công viên và Giải trí New York, bà Jessica Einhorn, nhấn mạnh rằng việc phân bổ cây xanh theo hướng ưu tiên các khu vực dễ bị tổn thương là yếu tố quan trọng để đảm bảo công bằng môi trường, giúp người dân có thêm không gian mát mẻ trong các đợt nắng nóng cực đoan.
Hiện nay, các khu vực có nguy cơ nhiệt cao chỉ đạt khoảng 19% độ che phủ cây xanh, thấp hơn đáng kể so với mức 26% ở những khu vực ít rủi ro hơn. Tính toàn thành phố, tỷ lệ này mới đạt hơn 23% (số liệu năm 2021). Một số khu dân cư chịu nhiệt cao được đặt mục tiêu hoàn thành phủ xanh trước năm 2027.
Song song với việc trồng mới, New York cũng thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ tiếp nhận yêu cầu trồng cây riêng lẻ như trước đây, thành phố đã chia toàn bộ khu vực thành hơn 400 vùng quy hoạch để triển khai trồng đồng bộ, đồng thời thay thế cây chết và chăm sóc cây suy yếu.
Các chuyên gia môi trường nhận định, thành công của chương trình không chỉ nằm ở số lượng cây trồng mới mà còn phụ thuộc vào việc duy trì hệ sinh thái cây xanh lâu dài. Công tác bảo dưỡng như tưới nước, cắt tỉa hay kiểm soát sâu bệnh đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp chặt chẽ.
Theo bà Tami Lin-Moges từ tổ chức Nature Conservancy, đầu tư vào cây xanh cũng chính là đầu tư vào khả năng thích ứng dài hạn của đô thị trước biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.
Tuy nhiên, không phải mọi người dân đều hoàn toàn ủng hộ. Một số ý kiến tại khu Queens lo ngại rằng rễ cây có thể làm hư hại vỉa hè hoặc ảnh hưởng hệ thống thoát nước trong đô thị.
Chính quyền thành phố cho rằng cần tăng cường sự tham gia của cộng đồng để đảm bảo cây xanh phát triển bền vững. Những khu phố có người dân chủ động chăm sóc cây thường ghi nhận tỷ lệ cây sống và phát triển cao hơn.
Trước đó, thành phố từng triển khai thành công chương trình trồng 1 triệu cây dưới thời cựu thị trưởng Michael Bloomberg vào năm 2007. Dự án đã hoàn thành sớm hơn dự kiến nhờ sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, trở thành nền tảng quan trọng cho các mục tiêu xanh hóa đô thị hiện nay.