Hà Nội, ngày 24/04/2026 – Một buổi tọa đàm chuyên sâu xoay quanh chủ đề phát triển nhà ở xã hội theo hướng bền vững đã diễn ra tại không gian hội nghị ConsHub, Trung tâm Hội nghị Quốc gia. Sự kiện do Capital House Group phối hợp cùng ConsMedia tổ chức, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia quy hoạch, kiến trúc sư, doanh nghiệp phát triển dự án và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, vật liệu.
Không dừng lại ở việc bàn luận về số lượng hay chi phí, chương trình mở ra một hướng tiếp cận mới: nhà ở xã hội cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Tại đây, yếu tố con người, môi trường, công nghệ và vận hành được đặt trong mối liên kết chặt chẽ, thay vì tồn tại rời rạc như trước.
Góc nhìn quy hoạch: Nhà ở xã hội là một hệ sinh thái đa tầng
Mở đầu chương trình, TS.KTS Nguyễn Cao Lãnh đặt ra một câu hỏi cốt lõi: mô hình nhà ở xã hội hiện nay tại Việt Nam có thực sự phù hợp với nhu cầu sống dài hạn?
Theo ông, nhà ở xã hội không thể chỉ được hiểu là sản phẩm bất động sản giá thấp. Thay vào đó, đây là một hệ sinh thái phức hợp, nơi Nhà nước, thị trường và cộng đồng cùng tham gia và tương tác liên tục. Trong cấu trúc này, kiến trúc sư và nhà quy hoạch đóng vai trò trung tâm, kết nối các yếu tố vật lý và xã hội thành một tổng thể hài hòa.
Thách thức lớn nhất nằm ở việc tối ưu nguồn lực hạn chế để tạo ra không gian sống có chất lượng. Để giải bài toán này, các phương pháp như thiết kế thuận tự nhiên (NbS), cấu trúc module hóa và công nghệ lắp ghép tiền chế được đề xuất như những hướng đi khả thi.
Một dự án nhà ở xã hội thành công không chỉ nằm ở chi phí xây dựng thấp mà còn ở khả năng tạo ra môi trường sống bao trùm. Điều này thể hiện qua việc duy trì vi khí hậu tốt, tổ chức không gian sinh hoạt chung phù hợp với văn hóa địa phương và đặc biệt là xóa bỏ định kiến về khu dân cư thu nhập thấp.
Góc nhìn doanh nghiệp: Thay đổi định kiến về nhà ở giá thấp
Ở góc độ nhà đầu tư, ông Trần Công Tưởng – đại diện Capital House mang đến những chia sẻ thực tế từ quá trình triển khai dự án.
Theo ông, phát triển nhà ở xã hội không phải là cuộc chạy đua về chi phí, mà là hành trình cân bằng giữa giới hạn tài chính và chất lượng sống. Một trong những định hướng quan trọng là thay đổi cách nhìn nhận: nhà ở xã hội không đồng nghĩa với chất lượng thấp.
Người có thu nhập trung bình và thấp vẫn cần và xứng đáng được sống trong môi trường an toàn, tiện nghi và có tính kết nối cộng đồng.
Để đạt được điều đó, doanh nghiệp đã áp dụng chiến lược chia nhỏ diện tích căn hộ theo nhu cầu thực tế từng địa phương, đồng thời tối ưu hóa hệ thống vận hành và quản lý dịch vụ. Điều này giúp kiểm soát chi phí mà vẫn đảm bảo trải nghiệm sống ổn định.
Một điểm đáng chú ý là việc đưa tiêu chuẩn công trình xanh vào phân khúc này. Các chứng chỉ sinh thái không chỉ mang ý nghĩa hình thức mà còn trực tiếp giúp giảm chi phí điện, nước trong dài hạn – yếu tố đặc biệt quan trọng với người thu nhập thấp.
Công nghệ BIM & AI: Đòn bẩy cho thiết kế và vận hành
Tiếp nối câu chuyện thiết kế và đầu tư, ông Phan Minh Khánh – chuyên gia BIM đã mở ra một hướng tiếp cận mới từ công nghệ.
Ngành xây dựng hiện đang đối mặt với nhiều thách thức: thiếu hụt lao động, áp lực giảm phát thải carbon và tình trạng lãng phí vật liệu ở mức cao. Trong bối cảnh đó, hệ sinh thái BIM kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là công cụ thay đổi cuộc chơi.
Các giải pháp như mô phỏng công trình số (Digital Twins), phân tích hiệu suất năng lượng hay AI Visualizer giúp kiến trúc sư kiểm soát toàn bộ vòng đời dự án ngay từ giai đoạn ý tưởng.
Điều này không chỉ giúp giảm sai sót thiết kế mà còn tối ưu hóa vật liệu, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành. Đặc biệt, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa các mô hình nhà ở module và lắp ghép – vốn là xu hướng tất yếu trong tương lai.
Thiết bị và vật liệu: Yếu tố quyết định trải nghiệm sống
Nếu công nghệ là “bộ não”, thì vật liệu và thiết bị chính là “cơ thể” của công trình. Trong tham luận cuối cùng, KTS Gian Paolo Vitale nhấn mạnh vai trò của hệ thống thiết bị hoàn thiện trong việc định hình chất lượng sống.
Đối với nhà ở xã hội, việc lựa chọn thiết bị không thể chỉ dựa trên giá thành. Thay vào đó, cần tính đến độ bền, tính an toàn và chi phí vận hành trong suốt vòng đời công trình.
Những giải pháp thiết bị chất lượng cao giúp hạn chế tình trạng xuống cấp nhanh, vấn đề thường gặp ở các dự án giá rẻ. Điều này không chỉ bảo vệ giá trị tài sản mà còn đảm bảo sự ổn định lâu dài cho cư dân.
Quan trọng hơn, hệ thống thiết bị còn ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm hàng ngày: từ an ninh, tiện nghi đến cảm giác an toàn trong không gian sống.
Hướng đi tương lai
Khép lại chương trình, các chuyên gia đều thống nhất rằng phát triển nhà ở xã hội bền vững không thể dựa vào một yếu tố đơn lẻ.
Một hệ sinh thái đúng nghĩa cần có sự kết hợp đồng bộ giữa:
- Quy hoạch nhân văn và linh hoạt
- Sự cam kết dài hạn từ chủ đầu tư
- Ứng dụng công nghệ trong thiết kế – vận hành
- Lựa chọn vật liệu và thiết bị phù hợp
Khi các yếu tố này được liên kết chặt chẽ, nhà ở xã hội sẽ không còn là giải pháp tạm thời, mà trở thành một mô hình sống đáng mơ ước.
Đây cũng là minh chứng rõ ràng cho một tư duy mới: kiến trúc không chỉ phục vụ nhu cầu ở, mà còn góp phần tạo dựng hạnh phúc. Những không gian sống xanh, an toàn và giàu tính cộng đồng hoàn toàn có thể xuất hiện trong phân khúc nhà ở dành cho số đông.