Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành quyết định mới liên quan đến lĩnh vực biến đổi khí hậu, trong đó đáng chú ý là việc bổ sung thủ tục hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện. Quy định này được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động quản lý tín chỉ carbon tại Việt Nam trong giai đoạn thị trường carbon đang dần hình thành và mở rộng.
Theo Quyết định số 1847/QĐ-BNNMT, Bộ công bố danh mục thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và các thủ tục bị bãi bỏ thuộc phạm vi quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu.
Bãi bỏ 8 thủ tục liên quan đến cơ chế JCM
Trong đợt điều chỉnh lần này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định loại bỏ 8 thủ tục hành chính trước đây do Ủy ban Hỗn hợp Cơ chế JCM (Cơ chế tín chỉ chung) thực hiện. Các thủ tục bị bãi bỏ gồm:
- Hủy yêu cầu cấp tín chỉ cho dự án JCM
- Công nhận Bên thứ ba
- Tự nguyện chấm dứt công nhận Bên thứ ba (TPE)
- Phê duyệt phương pháp luận và phương pháp luận sửa đổi
- Đăng ký, phê duyệt dự án JCM
- Phê duyệt tài liệu thiết kế dự án sửa đổi
- Hủy đăng ký hoặc rút khỏi dự án JCM
- Cấp tín chỉ cho dự án JCM
Việc cắt giảm các thủ tục này nhằm tinh gọn quy trình quản lý và đồng bộ với các quy định mới về thị trường carbon trong nước.
Bổ sung thủ tục hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện
Một trong hai thủ tục được sửa đổi, bổ sung lần này là thủ tục hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện. Nội dung được quy định dựa trên Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT và Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Theo quy định mới, tổ chức hoặc cá nhân sở hữu tài khoản trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon có thể gửi hồ sơ đề nghị hủy tín chỉ tới Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan được UBND tỉnh giao phụ trách sẽ xử lý yêu cầu trong vòng 2 ngày làm việc. Nếu số lượng tín chỉ đề nghị hủy phù hợp với số dư hiện có trong tài khoản, hệ thống sẽ thực hiện hủy đăng ký và gửi thông báo xác nhận cho chủ tài khoản.
Ngược lại, trường hợp số tín chỉ yêu cầu hủy vượt quá số dư thực tế, cơ quan xử lý sẽ từ chối hồ sơ và thông báo rõ nguyên nhân.
Điều chỉnh thủ tục chuyển quyền sở hữu tín chỉ carbon
Ngoài thủ tục hủy đăng ký, Bộ cũng sửa đổi quy trình chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon ngoài hệ thống giao dịch carbon.
Theo đó, các cơ quan hoặc tổ chức sở hữu tín chỉ carbon cần gửi hồ sơ đến UBND cấp tỉnh nơi quản lý. Sau khi xem xét, cơ quan được giao nhiệm vụ sẽ cập nhật thông tin trên hệ thống và phản hồi kết quả bằng văn bản.
Quy định này giúp tăng tính minh bạch trong hoạt động chuyển nhượng tín chỉ carbon, đồng thời hỗ trợ quản lý dữ liệu phát thải hiệu quả hơn.
Thời điểm áp dụng quy định mới
Các thủ tục hành chính bị bãi bỏ chính thức ngừng hiệu lực từ ngày 19/5/2026. Trong khi đó, những nội dung sửa đổi và bổ sung, bao gồm thủ tục hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện, sẽ được áp dụng từ ngày 1/8/2026.
Động thái này cho thấy Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường carbon, tạo nền tảng cho doanh nghiệp tham gia các hoạt động giảm phát thải và giao dịch tín chỉ carbon trong thời gian tới.